I-Payola iyi-big no-no enkulu ebhizinisini lomculo, kodwa nokho kuyinkinga ephikisayo. I-Payola yili gama elisetshenziselwa ukuchaza isenzo selebula lokurekhoda noma omunye umuntu onentshisekelo okhokhela isiteshi somsakazo ukuze adlale umculi othile (noma ngekheshi noma kwizimpahla). Umkhuba unezimpikiswano ezisobala: lapho imali ishintsha izandla ngokushintshana kwerediyo yomculo, abaculi abathile bathola ukuvezwa okuningi kunabanye. Ukuvezwa kuyisihluthulelo sokwenza kube lula ebhizinisini lomculo, futhi ezweni elihle, impendulo yomphakathi kubaculi kanye nezingoma kufanele ishayele ukuthi ubani othola iningi lokuchayeka kwezindaba.
Uma i-payola ingena esithombeni, ilebuli yokurekhoda inquma ukuthi yiziphi abaculi abazohluleka futhi okuzophumelela. Ngamanye amazwi, inkundla yokudlala ayisekho izinga.
I-payola ihlazo yabeka i-radio rock rock ekhanda layo ngo-1959, ethatha enye ye-DJs ethandekayo kakhulu i-DJs, i-Alan Freed, futhi cishe ilahlekelwa umsebenzi wakhe uDick Clark. Kusukela ngaleso sikhathi, imboni yomculo isenze umzamo wokwehla phansi i-payola, kodwa umkhuba uqhubeka.
Ukuthuthukiswa Kwamuva
Ukukhishwa kwe-payola kwaphakamisa ikhanda lakhe futhi, ngo-2005, i- Sony BMG , elinye lamalebula amakhulu okurekhoda emhlabeni, laphoqeleka ukukhokhela amaRandi ayizigidi eziyizinkulungwane ezingu-10 ngezinhlawulo ngemuva kokuba izwe laseNew York lithole ukuthi inkampani inecala lokufaka i-payola. Amacala athi amalebula amaningana ngaphakathi kwenkampani yakwa-Sony ahlaziye ama-DJ ngemali kanye nezimpahla zokudlala abaculi be-Sony, eningi lamacala ahlanganisa imidlalo ye-Jessica Simpson albhamu yakamuva. Lelebuli yahamba ubude be-gerat ukufihla umkhuba wabo - kwezinye izimo, bagijima imincintiswano yokuphromotha yamanga futhi banikeza wonke umklomelo ku-DJs.
Lesi sikhalazo singenye yamahlazo amakhulu kakhulu we-payola eminyakeni yamuva.
Ngo-2006, i-Federal Communications Commission (FCC), oqondisa umsakazo e-US, yamemezela ukuthi iqala ukuphenywa ngemikhuba ye-payola yamasakazo aseMelika amaningi.
Ingemuva
I-Payola, ngezinye izikhathi futhi ebizwa ngokuthi "ukukhokhela ukudlala", indala njengomsakazo wezebhizinisi, kodwa iphume ngobuqotho ngokufika komculo we-rock nomsakazo womculo we-Rock.
Isenzo ngokwayo asikho emthethweni e-US, uma nje isiteshi somsakazo sokwamukela imali ingoma sidalula lelo qiniso kulabo abalalele. Izingoma eziningana zirekhode ukuthi imikhuba ye-payola ye-parody, efaka:
- Hamba uMnu DJ, Ngicabanga Wena Uthi Sasibe Nomsebenzi - Kungenzeka Kube Izikhulu
- Thinta Izikhwepha Zami - nguThe Dead Kennedys
Isihloko esithi "ukukhokha ukudlala" ukusebenza okubukhoma ngokuvamile kufaka ingxoxo uma ukhuluma nge-payola. Ukukhokha ukudlala uma ngabe i-band ikhokha umgqugquzeli ithuba lokudlala umbukiso. Umkhuba awukho emthethweni, kodwa ugxeka kakhulu futhi awunakulungeli ukuwasebenzisa ngamaqembu.
Izinzuzo
Zikhona yini izinzuzo zokwenza i-payola? Ngaphandle kokuba ungumdwebi owenza umsebenzi wakhe, noma ilebula obona ukuthengiswa okwandisiwe, hhayi ngempela. Ngeshwa, njengoba ukuvezwa kungu-99% empini ebhizinisini, i-payola ingakhokha kulaba bantu.
I-Cons
UPayola ubuhlungu cishe wonke umuntu. Eminye imizamo yokwenza payola yilezi:
- Umphakathi awukwazi ukuzwa abaculi abanamalebula abakwazi ukukhokhela i-DJ, noma ilebuli yabo enqaba ukuhlanganyela kulo mkhuba.
- Abaculi abama-albhamu abaphuma ngesikhathi esifanayo nomunye umculi ogama lakhe elibandakanya i-payola lingase libone ukuthengisa okulimazayo ngenxa yokungabi khona kwezinto ezibonakalayo - okuholela ekukhanselweni kokuvakasha futhi kwehla ngelebuli yabo. Kulimaza ngokukhethekile kubaculi abazimele namalebula amancane.
- Kulimaza ukuhlanganiswa kwebhizinisi lomculo nawo wonke umuntu ohileleke kulo.
- Iphakamisa izindleko zomculo, ngoba amalebula abandakanyekayo ku-payola adinga imali kwisabelomali sabo ukukhokha ama-DJs
- Kubi kumsakazo, ngoba kwenza umsakazo ube nomuntu oyedwa. Abantu bavala uma ingoma efanayo endala isesiteshini ngasinye. Kulimaza iziteshi zomsakazo zenqaba ukwamukela izifumbathiso zemidlalo, njengoba ezinye iziteshi zithola izijovo zemali kusuka kumalebula.
Lapho Uqala khona
Njengoba limi namuhla, i-payola ihlala ingekho emthethweni, kodwa isakazeke. Ngeshwa, lapho abantu abathintekayo behluleka khona, kusebenza. Icala le-Sony BMG likhanyisa ukukhanya okusha kwenkinga, noma kunjalo, futhi ukukhwabanisa kusemisebenzini.